.

Hierboven een cent uit 1819.

Iedere muntverzamelaar heeft albums vol met munten van tussen 1800 en 1900. We bergen ze netjes in volgorde van jaar op en zijn vooral gefocust op de jaartallen die we nog missen. Toch kan een blad uit een album zo veel meer vertellen dan het missen van sommige jaartallen.

Wat kon je nu rond 1800 kopen voor een cent? Nou, voor 1 cent kon je een kilo aardappelen kopen, maar ook een biertje of een ei. Dit terwijl een kilo koffie ruim 40 cent kostte. Roomboter ging over de toonbank voor 81 cent (algauw een kapitaal) terwijl melk helemaal niet in de statistieken voorkomt. Dat kon je waarschijnlijk in de eigen omgeving wel warm en gratis tappen. Voor bovenstaande cent kon je dus 1 kilo aardappelen kopen.

Maar het kan gek lopen in het leven van een cent. Als in jouw album dit gat nog niet is opgevuld, moet je daar toch wel zo’n 10.000 euro voor neertellen. Als je rekent dat een eurocent 2,2 guldencent waard is, een cent uit 1819 is dus 2.200.000 keer in waarde verdubbeld. Dat gaat natuurlijk niet iedere cent lukken. Maar het was echt niet altijd centenwerk.

In het boek: Kroniek van de Lisser timmerman en molenmaker Cornelis vd Zaal staat een opsomming van gemaakte kosten voor het aanbrengen en verbouwen van een nieuw bovenwiel in de Kleine Poelmolen in Lisse. Dit was in 1818 en was een forse verbouwing Het wiel had een steek van 548 dm, met daarop 57 houten kammen. Ook moesten de kruisarmen vernieuwd worden en er moeten 4 eiken plooistukken gemaakt worden. Aan materiaal werd 299 gulden uitgegeven en aan arbeid inclusief maken en vooral plaatsen, wat een enorme klus was, werd 72 gulden in rekening gebracht.

Hieronder een overzicht van prijzen uit begin 1800. Prijzen van gangbare artikelen in 1800 (Nederland) Alle bedragen zijn in euro’s per eenheid, omgerekend door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het zijn consumentenprijzen; gemiddelde prijzen voedingsmiddelen, 1800 - 2018 | CBS

• Aardappelen — €0,01 per kg.
• Bier — €0,01 per liter
• Brood — €0,12 per kg
• Kaas — €0,16 per kg
• Eieren — €0,01 per stuk
• Koffie — €0,40 per kg
• Margarine — €0,03 per kg
• Melk — geen waarneming in 1800 (eerste meting later)
• Riblappen — €0,19 per kg
• Rijst — €0,09 per kg
• Roomboter — €0,71 per kg
• Suiker — €0,20 per kg
• Thee — geen meting in 1800 (eerste meting later)

Auteur J.P. Slottje